...

 

Ingrid Carpentier ©

De Chakana - Het Inca-kruis

De Chakana, het Inca-Kruis, het Andeskruis

is een figuur dat al duizenden jaren

een belangrijk symbool is v

oor de Zuid-Amerikaanse hooglandindianen.

 

Door de verschillende volkeren in de Andesregio

wordt dit kruis ‘chakana’ genoemd.

Vrij vertaald betekent Chakana ‘brug’, ‘verbinding’.

 

 

Als je in Peru bent kom je overal de Chakana, of het Inca-kruis tegen. Zowel op stoffen als als hangers, enz. Je vindt het ook terug in alle bouwwerken en tempels.

 

De basis van de Chakana zouden sterren zijn, met als belangrijkste onderdeel het Zuiderkruis.

Voor de Inca’s waren de sterren heel belangrijk. Vooral de vier helderste sterren in het bijzonder trokken hun aandacht. Zij vormen een kruis.

 

Elk van de vier armen van het kruis wijst een windrichting aan, waardoor dit sterrenbeeld een beetje als een kompas werkt. Zoals wij de Poolster op het noordelijk halfrond gebruiken om het Noorden te vinden, wijst het ´verticale´gedeelte van het Zuiderkruis vrij nauwkeurig de Zuidpool aan.

 

De Chakana is een bijzonder, symmetrisch kruis met aan elke zijde drie traptreetjes.

De vorm van de Chakana wordt getekend op basis van het sterrenbeeld het Zuiderkruis, en is een bijzonder symmetrisch kruis met aan elke zijde drie traptreetjes.

 

De eerste drie traptreetjes staan voor de drie werelden waarin de Inca´s geloofden;

Hanan Pacha, Kay Pacha ,Uqhu Pacha, te vergelijken met de Bovenwereld, Middenwereld en Benedenwereld.

 

De volgende drie treetjes staan voor de dieren die deze werelden representeren; de condor, de panter en de slang.

 

De drie andere treetjes staan voor de belangrijkste deugden uit het Inca leven: Liefde (Munay), ´heb je zelf lief, de mensheid en de goden; Kennis (Yachay), ´leer, ervaar en leef bewust´; en ten slotte Werk (Llankay), ´wees niet lui´.

 

Dan heb je nog de aatste drie treetjes. Deze staan voor de wijze waarop de oogst werd verdeeld, over allereerst de dorpen, dan de keizers en de goden.

 

In totaal zijn er dus twaalf traptreetjes die weer staan voor de 12 maanden van het jaar, en de vier armen van het kruis zijn de kompaspunten (noord, oost, zuid, west).

 

Dan de cirkel, of eigenlijk het gat in het midden. Die representeert voor de Inca in de eerste plaats Cusco. De navel van de wereld. Het centrum van het Incarijk.

De cirkel staat ook voor Ayu, een bekend concept uit de Andes bergen, dat beschrijft dat alle levende wezens op aarde met elkaar verbonden zijn zonder een eindpunt. Verder drukt de cirkel ook wedergeboorte uit, want de ziel leeft, sterft en wordt kringsgewijs opnieuw geboren. De cirkel markeert het pad dat de ziel aflegt, van de wereld der levenden naar de wereld der geesten, naar het land van de doden, waar het zich opmaakt voor een volgend leven.

 

De Chakana was de bouwsteen van de Inca´s. Hij is dan ook letterlijk terug te vinden op alle bouwwerken en tempels.

 

En verder ... Op zich zou de Chakana niet in de Inca-tijd ontworpen zijn. Het zou veel ouder zijn en de Inca’s zouden het overgenomen hebben uit oudere culturen.

Terug naar

Munay-Ki